2024 жылғы ұлттық тестте жиі кездескен Қазақстан тарихынан 25 сұрақ таңдалып, дұрыс жауаптары талданады.
Көтеріліс 1837 жылы басталып, 1847 жылы аяқталады, яғни он жылды қамтиды. Ол 1837 жылы хорунжий Рытовтың керуеніне шабуылдан басталады: керуенде бағалы заттар мен байлық болғандықтан, Кенесары оны алу арқылы өз әскерін күшейтуді мақсат етеді. Кейін Ақмола бекінісіне де шабуыл жасалып, бекініс өртеледі.
Жетісу жерін жаулап алуға жол ашады. Басқа нұсқалар сәйкес келмейді: Сібір қырғыздары туралы реформаның көтеріліске қатысы жоқ, Кіші жүздің Ресейге қосылуы 1731 жылы, бір ғасыр бұрын болған, ал бекініс салу нұсқасы 1832 жылға тиесілі. Көтеріліс 1847 жылы аяқталғандықтан, дұрыс жауап — Жетісу жерін жаулап алу.
1847 жылы Жетісуде, Кекілік сеңгір тауының бауырында қырғыздармен шайқаста қаза табады. Сұлтан Нұрсейіт пен Сыпатай бастаған ұлы жүз өкілдері оны сатып кетеді, сол сатқындықтың салдарынан Кенесары қырғыз манаптарының қолынан өледі. Інісі Наурызбай Қасымұлы да сол жерде қаза табады.
Қазақстан аумағының тұтастығын сақтау. Қазақ бір ел болса да, үш жүзге бөлініп кеткен, Абылай соларды қайта біріктіруді көздеген. Ресеймен күрес жүргізген жоқ, керісінше тату қарым-қатынас құрады; Сібір аймағын жаулау мақсаты да болмаған, ол өз жерін сақтап қалуды басты міндет еткен.
1771 жылы хан атанады. Оған дейін, 1759 жылы Ресей патшалығы Абылайға хан болуды ұсынған, бірақ ол бас тартады: ағамнан аттап кетпеймін, ағамның жолын кеспеймін деп, сол кездегі Орта жүздің ханы Әбілмәмбеттің жолын бермейді. Ресей оған тек Орта жүздің ханы боласың деген шарт қойған еді.
Қазақ қоғамында егіншілікті қолдап дамытады, Ресейден дақылдар алдырады. Барымтаға, яғни ұрлыққа жауап ретінде кек қайтаруға тыйым салады. Керуен саудасын дамытуға және темір ұсталығына көп көңіл бөледі, сот ісіне де тоқталған. Осылайша ішкі саясат шаруашылық пен тәртіпті нығайтуға бағытталған.
1917 жылы желтоқсан айында Орынбор қаласында өткен екінші жалпықазақ съезінде құрылады. Басшылыққа үш адам ұсынылады: Құлманов, Әлихан Бөкейхан және Тұрлыбаев. Сайлауда жүз дауыстың қырқын алған Бөкейхан Алаш Орданың басшысы, лидері болады, ал астанасы етіп Семей қаласы таңдалады.
Батыс бөліктің орталығы Жымпиты ауданы болды, ал оны Жаһанша Досмұхамедов басқарады. Бөкейхан үлкен қазақ аумағын жалғыз басқара алмайтынын түсінген: ол кезде интернет те, телефон да жоқ. Жаһанша Досмұхамедов батыс аймақтың тумасы болғандықтан, батыс халқымен тез тіл табысып, байланыс орната алған.
Жетісу, Шығыс Түркістан және Мәуераннахр аймақтарын қамтыған. Мұндағы Түркістан — қала емес, Шығыс Түркістан. Қазіргі Өзбекстан, Қытайдың батыс бөлігі, Қырғызстан жерлері кіреді. Хандық XIV ғасырдың ортасынан XVI ғасырдың басына дейін өмір сүрген, оны Шыңғысханның екінші баласы Шағатайдың ұрпақтары басқарған.
1365 жылғы Батпақ шайқасында Моғолстан әскерін Ілияс Қожа басқарады, ол 1362 жылы қайтыс болған Тоғылық Темірдің мұрагері. Шайқаста Әмір Темір жеңіліске ұшырайды. Шайқас кезінде жаңбыр жауып, топырақ балшыққа айналғандықтан ол Батпақ шайқасы аталған. Кейбір деректерде Әмір Темірдің өзі қатыспаған делінеді.
“Және бүгін бізде Қасан Тарикпәрінен 25 сұрақта талдайтын боламыз.”
“Өздеріңіз ойланып, бір-чет жауап беріп көріңіздер.”
“Орыда ежен деген бізде жошының тонғыш паласы.”
“Сіз бүгін өзіңіз жетіске жеткен адам ретінде қаудауыңыз керек.”
“Қазақстан Тарихынан ЖИІ келетін 25 СҰРАҚ | НҰСҚА ТАЛДАУ | JUZ40.” https://www.youtube.com/watch?v=cgxPUH_Y3Y0. Transcript summary by WhipScribe, https://whipscribe.com/transcript-pages/25-juz40.html.