Phần 2 điểm qua sáu thuyết tâm lý giải thích vì sao vô thức chi phối suy nghĩ và quan hệ.
Phần chìm của tảng băng quyết định phần lớnFreud cho rằng vô thức, chứ không phải ý thức, định đoạt phần lớn những gì chúng ta nghĩ và làm.
Quên là do bị ghi đè, không phải do lâuThuyết gây nhiễu nói cái mới cản cái cũ, nên lướt TikTok ngay sau khi học làm giảm ghi nhớ.
Ta bao dung với mình, khắt khe với người khácThuyết quy kết: lỗi của mình thì tại hoàn cảnh, lỗi của người khác thì tại bản chất họ.
Executive SummaryAI
Người dẫn mở đầu phần 2 của loạt thuyết tâm lý hữu ích và dành nhiều thời gian nhất cho thuyết phân tâm của Sigmund Freud, với hình ảnh tảng băng trôi và ba phần it, super ego, ego.
Freud cho rằng tâm trí chế ra các cơ chế phòng vệ: chuyển dịch, phóng chiếu, hợp lý hóa, phủ nhận né tránh, dồn nén, và một dạng lành mạnh là thăng hoa mà ông xem là gốc của phần lớn nghệ thuật và văn minh.
Freud coi giấc mơ là con đường vào vô thức và cho rằng phần lớn vô thức được nhào nặn từ lúc lọt lòng tới tầm 10-12 tuổi, dù nhiều quan điểm của ông bị giới chuyên môn ngày nay phản đối vì thiếu bằng chứng khoa học.
Về trí nhớ, thuyết phụ thuộc gợi ý được minh họa bằng thí nghiệm năm 1969 của nhóm Woodwin cho 48 năm sinh y khoa học thuộc khi tỉnh hoặc khi say rồi kiểm tra lại sau 24 tiếng, còn thuyết gây nhiễu nói cái mới ghi đè cái cũ nên sau khi học phải nghỉ ngơi thật sự.
Thuyết trao đổi xã hội xem quan hệ là cân đo phần thưởng và chi phí, thuyết thâm nhập xã hội ví mỗi người là củ hành bóc theo bề rộng và chiều sâu, còn thuyết quy kết được chứng minh qua thí nghiệm năm 1967 của Edward Jones và Victor Harris với các bài luận về Fidel Castro.
Key Quote
“Thì mới là thứ quyết định phần lớn những gì mà chúng ta nghĩ và làm”
— Người dẫn
Key Quote
“chính là con đường vĩ đại nhất để đi vào vô thức”