Bart, 47 en volledig afgekeurd, ruilt de plicht om te zoeken in voor de vrijheid om te vinden.
Vanwege autisme met alle te verwachten comorbiditeiten: depressie en anxiety. Hij werd nog net gediagnosticeerd toen het in die editie van de DSM Asperger heette. Na de universiteit had hij callcenterbanen: de eerste vijf jaar, daarna een jaar instorten, de baan daarna drie jaar.
Hij is vooral bang dat hij het fout doet. Niet alleen dat het misgaat, maar dat hij iets doet wat sociaal onacceptabel is of niet het juiste. Zijn hoofd ziet daar niets mis mee, maar zijn hart zegt: je moet gewoon meedoen, in het gareel.
Val niet te veel op, maar ook niet te weinig; doe iets nuttigs, maar doe wel iets bijzonders. Van een van zijn ouders kwam altijd: jij bent bijzonder. De gezinscode was middenstandse keurigheid: wij maken een boswandeling, wij gaan niet naar een voetbalwedstrijd, en we stemmen PvdA.
Begin dertig kon hij ingesloten monnik worden, gericht op gebed, studie en meditatie. De abt en iedereen om hem heen vonden het een voor de hand liggende stap. Hij deed het niet vanwege het voetballersverhaal, dit is niet nuttig, en omdat hij zijn studieschuld dan zou laten liggen.
Op de plek in het buitenland waar hij drie maanden verbleef, zochten ze een house manager en iedereen vond hem daarvoor geschikt. Hij deed het niet uit angst dat het mis zou gaan in een sociale situatie, en omdat hij met een uitkering niet zomaar het land uit mag.
In het eerste jaar wist hij al dat hij wilde stoppen, maar hij ging door omdat hij vond dat hij die eenmaal gemaakte keuze moest afmaken: tanden op elkaar, geen flauwekul. Vier jaar stond hij ingeschreven en bouwde hij studieschuld op. Zijn leraar filosofie had het hem afgeraden.
Een sloeber, een uitvreter, een egoïst, een anarchist, een charlatan, een oplichter: iemand die niet meedoet aan de samenleving. De meeste energie zit in uitvreter. Hij neemt zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid niet, zijn studieschuld is nooit afbetaald maar verjaard, en hij weet niet wat hij wil.
Bart moet niet zoeken maar vinden. Hij had monnik en house manager allang gevonden, hij deed het alleen niet. Blijf in beweging, sluit je niet op, praat met mensen, en doe wat je leuk vindt zolang het leuk is; bevalt het niet, dan stop je ermee.
Hij heeft één vriendin, niet romantisch, die hem uitdaagde een lijstje voor 2026 te maken. Verder loopt zijn contact vooral via WhatsApp en niet waar hij woont, met mensen die hij al twintig jaar kent. In twintig jaar zijn er geen nieuwe mensen bijgekomen.
Het gesprek was in januari; de update neemt hij eind juni vroeg in de ochtend op, op een berghelling met uitzicht over een vrijwel onontgonnen woud. Hij probeert minder te zoeken en opener te zijn. Makkelijk was het niet: veel verdriet en anxiety, wat hij als groei ziet.
“Een van de dingen die ik tegenkom is dat ik heel erg bang ben dat ik het fout doe.”
“Alsof je met de verkeerde handleiding je leven probeert te leiden.”
“Maar je moet helemaal niet zoeken, je moet vinden.”
“Dat haalt een hele last van mijn schouder.”
“A-Verhaal Zoeken.” https://www.youtube.com/watch?v=2qVk2usz4d0. Transcript summary by WhipScribe, https://whipscribe.com/transcript-pages/a-verhaal-zoeken.html.