Abituriyentlər üçün ibtidai icma cəmiyyəti: daş, tunc və dəmir dövrlərinin bütün yenilikləri ardıcıl izah olunur.
Müəllim izah edir ki, ibtidai icma alətlərin hazırlanma texnologiyasına görə üç dövrə bölünür: daş dövrü, tunc dövrü və dəmir dövrü. Daş dövrü də öz növbəsində qədim daş (paleolit), orta daş (mezolit), yeni daş (neolit) və mis-daş (eneolit) dövrlərinə ayrılır. Adında "lit" olan hər dövr daş dövrüdür.
Alt paleolit dövrünə aid ilk insan qalıqları Xocavənd rayonu ərazisindəki Azıx mağarasında tapılıb. Mağarada 20-ci əsrin 60-cı illərində Məmmədəli Hüseynov araşdırma aparıb. Ən məşhur tapıntı 350-400 min il bundan əvvələ aid insan alt çənə sümüyüdür, dünyada 4-cü belə tapıntıdır. Ocaq izləri 700 min il əvvələ gedib çıxır.
Azıx mağarasında tapılan ayı kəlləsinin üzərində cızıqlar var. Müəllimə görə bu cızıqlar əsasında alt paleolit dövründə ibtidai incəsənətin və ilkin dini təsəvvürlərin formalaşdığını deyə bilərik. Alt paleolit mədəniyyəti isə Azıx mağarası Quruçay vadisində yerləşdiyi üçün Quruçay mədəniyyəti adlanır. Əsas alət materialı çaxmaqdaşıdır.
Orta paleolitdə yaşayan neandertal insan süni yolla od əldə edə bilib, onda təbiət qüvvələri ilə bağlı dini təsəvvürlər formalaşıb və axirət dünyasına inam meydana gəlib. Oxşar cəhətlər isə odur ki, təsərrüfat yenə mənimsəmə təsərrüfatı, icma isə yenə ulu icma olaraq qalır.
Üst paleolitdə ağıllı insan meydana gəldi. Müəllim izah edir ki, süni odda bişirilən yumşaq ət yüz min illər ərzində çənənin kiçilməsinə, beynin isə böyüməsinə səbəb olub. Beyin böyüdükcə şüur inkişaf edib, rabitəli nitq yaranıb. Bu dövrdə daimi kollektiv olan qəbilə icması və ana haqqı meydana gəlir.
Mezolit e.ə. 12-8-ci minilliyləri əhatə edir. Ən önəmli yenilik ox və kamanın kəşfidir, bunun nəticəsində ilk əhliləşdirilən heyvan it olub, ibtidai maldarlıq və əkinçilik meydana gəlib. Bu, istehlakdan istehsala keçid deməkdir. Həmçinin mikrolit, yəni kiçik ölçülü alətlər yaranıb. Əsas abidələr Qobustan və Damcılı mağarasıdır.
Neolit dövrü e.ə. 8-6-cı minilliyləri əhatə edir. Bu dövrdə istehsal təsərrüfatına keçid tam formalaşır, əsas məşğuliyyət əkinçilik və maldarlıq olur, insanlar oturaq həyata keçir. Boş vaxt artdığı üçün toxuculuq və dulusçuluq yaranır. Bu dəyişikliklərə neolit inqilabı deyilir, inqilab isə çevriliş, dəyişiklik deməkdir.
Eneolitdə ilk metal olan mis kəşf edilir. Lakin mis kövrək olduğu üçün ondan əmək alətləri az hazırlanırdı, əsasən məişət və bəzək əşyaları düzəldilirdi. Bu dövrün əkinçiliyi toxa əkinçiliyidir, ölüləri evin içində dəfn edib üzərinə qan rəngli boya tökürdülər, evləri çiy kərpic və möhrədən tikirdilər.
Əkin sahələri genişləndiyi üçün toxa xışla əvəz olundu. Xış fiziki güc tələb etdiyindən kişi əməyi ön plana keçdi, qəbilələr birləşib tayfalar yaratdı və ana haqqı ata haqqı ilə əvəz olundu. Birinci ictimai əmək bölgüsündə maldarlıq əkinçilikdən ayrıldı və köçmə yaylaq maldarlığı meydana gəldi.
Orta tunc dövrünün mədəniyyəti boyalı qablar mədəniyyətidir. Bu dövrdə ikinci ictimai əmək bölgüsü ilə sənətkarlıq ayrıldı, ticarət inkişaf etdi, bağçılıq, bostançılıq və üzümçülük yarandı. İlkin şəhər tipli yaşayış məskənləri Naxçıvanda Kültəpə, Qarabağda Üzərliktəpə və Urmiyada Göytəpədir. Tayfa ittifaqları da bu dövrdə yaranır.