Firuz Sadıqzadənin hekayəsində köhnə mübaşirini qovmuş ərbab pəncərə qabağında oturub təsərrüfatını idarə edəcək etibarlı adam axtarır, kəndxuda Hüseyni də, Kürd Mehdini də oğru saydığı üçün rədd edir.
Bacı oğlu "sən axtardığın adamı mən bilirəm" deyib özünü təklif edir, ərbab da razılaşır, amma şərt qoyur ki, hiylə işlətsə, həm mübaşirlikdən, həm bacı oğulluqdan çıxacaq.
Buğda biçilir, tayalar taxta damğa ilə damğalanır, ərbab şəhərə gedib yük maşınları göndərir və özü gəlib damğaları görməyincə işə başlanmamasını tapşırır.
Qayıdanda görür ki, onun damğasında xurcunlu bir cüt eşşək qabaqda, üç qoduq dalda gedir, tayalarda isə qoduqlar qabaqdadır, yəni bacı oğlu damğanı tərs vurub.
Bacı oğlu "qoduq böyüyüb qabağa keçər" deyə bəhanə gətirir, ərbab isə onu nadürüst adlandırıb hər ikisindən çıxarır və ertəsi gün yenə mübaşir axtarmağa başlayır.
Brief overview
Etibar etdiyi bacı oğlu damğanı tərs vurub oğurluq edəndə ərbab onu həm mübaşirlikdən, həm qohumluqdan qovur.
Qohumluq etibarın təminatı deyilƏrbab doğma bacı oğluna inandı, amma o da tayalardan oğurladı.
Kiçik detal hiyləni üzə çıxarırDamğada eşşəklərlə qoduqların yerinin dəyişməsi tayaların tərs damğalandığını göstərdi.
Bəhanə nadürüstlüyü ört-basdır etmirQoduğun böyüyüb qabağa keçəcəyi barədə zarafat bacı oğlunu qovulmaqdan xilas etmədi.
Questions this recording answers
7 questions, each answered where it is said
Ərbab bacı oğlunun oğurluğunu necə aşkar etdi?
Ərbab xırmanı dolanıb damğalara baxanda gördü ki, öz taxta damğasında xurcunlu bir cüt eşşək qabaqda, üç qoduq dalda gedir. Əl vurulmamış kimi görünən tayalarda isə qoduqlar qabaqda idi, yəni tayalar açılıb damğa tərs vurulmuşdu.
Ərbab bacı oğlunu mübaşir qoyarkən hansı şərti qoydu?
Ərbab dedi ki, bu vaxtadək bacı oğlu idin, indi həm də mübaşir oldun. Allah eləməsin, hiylə işlətsən, təkcə mübaşirlikdən yox, bacı oğulluqdan da çıxaracağam. Bacı oğlu bu şərtə razı oldu və əl verib işə başladılar.
Ərbabın fikrincə Hüseyn də gözü ələyərinin biridir: bir buğda sahibinə, bir çuval özünə götürməsə, gecə yuxusu gəlməz. Ərbab düşünür ki, yaxşı adam olsaydı, onu kəndxudalıqdan qovmazdılar.
Kürd Mehdi niyə mübaşirliyə yaramırdı?
Ərbab Mehdini çox zirək sayır, dəyirmanın boğazına salsan diri çıxar deyir, amma onu da nadürüst hesab edir. Deyilənə görə, gecə yapıncısını başına atıb xəncərini qoltuğuna vurub sürünün böyrünü sökür, sonra da ağalığı dağıtdılar deyə fəryad qoparır.
Bacı oğlu tərs vurulmuş damğaya necə bəhanə gətirdi?
Mübaşir əvvəl sarsıldı, amma tez özünü ələ alıb dedi ki, qoduq həmişə dalda gəlməyəcək, böyüyüb qabağa keçən vaxtı olacaq. Ərbab isə cavab verdi ki, qoy qoduq qabağa keçsin, amma sən dala çəkil, və onu nadürüst adlandırdı.
Ərbab niyə tələsik mübaşir axtarırdı?
Ərbab yayın istisində kənddə oturub qalmışdı, uşaqları şəhərdə başsız qalmışdı. Səhərdən-sabaha biçin vaxtı idi: buğda biçilib xırmana töküləcək, tayalar düzüləcəkdi, amma bu boyda yerdə işi tapşırıb gedə biləcəyi fərli adam tapmırdı.
Hekayə necə bitir?
Ərbab bacı oğlunu həmin gündən həm mübaşirlikdən, həm bacı oğulluqdan çıxardığını elan edir. Ertəsi gün o yenə bağçaya açılan pəncərənin qabağında oturub özünə mübaşir axtarır, amma yönlü bir adam heç cür tapılmır.
Key Quote
“Bir buğda sənə, bir çıval özünə götürməsə, gecə gözünə yuxu getməz.”
— Ərbab
Key Quote
“Bacı oğlu dedi, dayı, sən axtardığın adamı mən bilirəm.”
— Bacı oğlu
Key Quote
“Allah eləməsin, həlləm qəlləmlik eləsən, tək mübaşirlikdən yox, bacı oğluqdan da çıxaracaqam.”