Recording intelligenceAI-generated brief · check the source for context

गणपतीची संपूर्ण पूजा प्राणप्रतिष्ठापना | Ganesh Chaturthi Full Puja | Full Ganesh Pranpratishtha

38:44 recording · MR · 1 speaker

Watch the original

Executive Summary AI
  • गणेश चतुर्थी व गणेशोत्सवानिमित्त गणपतीची शोडशोपचार पूजा करून घेण्यासाठी हे मार्गदर्शन सुरू होते आणि आचमन, केशवादी नामस्मरण व प्राणायामाने प्रारंभ केला जातो.
  • पुढे हातात फूल, गंध व अक्षता घेऊन कुलदेवता, ग्रामदेवता आणि स्थलपुरुष यांचे स्मरण करायला सांगून तीन विड्यांवर फुले वाहिली जातात.
  • भाद्रपद मास, शुक्ल पक्ष, चतुर्थी, बृहस्पतिवार व स्वाती नक्षत्र असा काळ सांगून संकल्प म्हटला जातो आणि नंतर कलश, शंख, घंटा व दिव्याचे पूजन होते.
  • ध्यान, न्यास व प्राणप्रतिष्ठेनंतर पंधरा वेळा ओंकार, तुपाने नेत्रोन्मीलन, आणि पंचामृत—दूध, दही, तूप, मध, साखर—यांनी अभिषेक व शुद्धोदक स्नान करवून घेतले जाते.
  • वस्त्र, यज्ञोपवीत, चंदन, अक्षता, हळद-कुंकू, दूर्वा, बेलपत्र, हार व अंगपूजा झाल्यावर मोदकाचा नैवेद्य, मंत्रपुष्प, आरती, प्रदक्षिणा व प्रार्थना करून "मंगल मूर्ती मोरया"ने पूजा संपन्न होते.

Brief overview

गणेश चतुर्थीनिमित्त पार्थिव गणपतीची संपूर्ण शोडशोपचार पूजा मंत्रांसह टप्प्याटप्प्याने घरच्या घरी करून घेणारे मार्गदर्शन.

  1. पूजेची प्रत्येक कृती आधी सांगितली जातेफूल घ्या, गंध टेकवा, अक्षता वाहा अशा सूचना मंत्राच्या आधी मराठीत दिल्या जातात.
  2. कुलदेवता व ग्रामदेवतेचे स्मरण आवश्यकतीन विड्यांवर अनुक्रमे कुलदेवता, ग्रामदेवता आणि स्थलपुरुष यांचे स्मरण करून फुले वाहायला सांगितले आहे.
  3. पंचामृत स्नानानंतर प्रत्येक वेळी शुद्धोदकदूध, दही, तूप, मध व साखर यांच्या प्रत्येक स्नानानंतर शुद्ध पाण्याने प्रोक्षण व आचमनीय दिले जाते.

Questions this recording answers

10 questions, each answered where it is said
गणपती पूजेच्या सुरुवातीला आचमन कसे करावे?

डाव्या हातात पळी घ्यावी आणि उजव्या हातावर पाणी घ्यावे. 'ओम केशवाय नमः', 'ओम नारायणाय नमः', 'ओम माधवाय नमः' म्हणत तीन वेळा पाणी प्यावे आणि 'ओम गोविंदाय नमः' म्हणत एकदा ताम्हनात सोडावे. त्यानंतर हात जोडून विष्णूच्या चोवीस नावांनी नमस्कार करावा आणि प्राणायाम करावा.

पूजेत कुलदेवता, ग्रामदेवता आणि स्थानदेवतेचे स्मरण कसे करावे?

हातात एक फूल घेऊन त्याला गंध आणि अक्षता लावाव्यात. मनात कुलदेवतेचे स्मरण करून ते फूल पहिल्या विड्यावर ठेवावे. आपल्या मूळ गावाच्या ग्रामदेवतेचे स्मरण करून दुसऱ्या विड्यावर फूल वाहावे. आपण जिथे राहतो त्या स्थानदेवतेचे स्मरण करून तिसऱ्या विड्यावर फूल वाहावे.

कलशाची पूजा कशी करावी?

समोरच्या कलशावर उजवा हात ठेवून मंत्र म्हणावा. तुळशीच्या पानाला गंध लावून ते कलशाला बाहेरून चिकटवावे. नंतर एका फुलाला गंध लावावे, हळद-कुंकू टेकवावे आणि ते फूल कलशाला बाहेरच्या बाजूने वाहावे. 'कलशे वरुणाय नमः' म्हणत गंध, तुळशीपत्र आणि पुष्प समर्पित करून नमस्कार करावा.

शंख आणि घंटेची पूजा कशी करायची?

शंख घेऊन धुवावा, पुसावा आणि जागेवर ठेवावा. 'ओम' म्हणून शंखात पाणी घालावे. एका फुलाला गंध टेकवून ते शंखाला वाहावे. त्यानंतर घंटा घेऊन धुवावी, पुसावी, गंध लावून जागेवर ठेवावी. घंटेला हळद-कुंकू आणि एक फूल वाहून नमस्कार करावा. मग दिव्याला फूल वाहून नमस्कार करावा.

पूजेतील न्यास कसे करायचे?

'ओम गणपतये नमः' म्हणत प्रत्येक वेळी शरीराच्या वेगळ्या भागाला हात लावायचा. आधी हृदयाला, नंतर मस्तकाला, मग शेंडीच्या जागी स्पर्श करायचा. त्यानंतर कवचाय म्हणत आणि डोळ्यांच्या जागी हात लावायचा. शेवटी 'अस्त्राय फट्' म्हणून दिग्बंध करायचा. त्यानंतर हातात अक्षता घेऊन गणपतीचे ध्यान करायचे.

पार्थिव गणपतीची प्राणप्रतिष्ठा कशी करतात?

हातात अक्षता घेऊन मनात गणपतीचे स्मरण करावे आणि अक्षता गणपतीला वाहाव्यात. नंतर प्राणप्रतिष्ठेच्या मंत्रांच्या वेळी गणपतीच्या हृदयाला मधल्या बोटाने स्पर्श करून ठेवावा. 'अस्यै प्राणाः प्रतिष्ठन्तु' असे मंत्र म्हणावेत. त्यानंतर पंधरा वेळा 'ओम' म्हणावे, असे पुरोहित सांगतात.

गणपतीच्या डोळ्यांना तूप का आणि कसे लावतात?

प्राणप्रतिष्ठेनंतर एक दुर्वा घ्यावी, ती तुपात टेकवावी आणि गणपतीच्या डोळ्यांना तूप लावावे. हे देवाचे नेत्रोन्मीलन आहे; 'तच्चक्षुर्देवहितं' हा मंत्र म्हटला जातो. त्यानंतर ती दुर्वा ताम्हनात टाकून द्यावी आणि हातात अक्षता घेऊन सिद्धिविनायकाचे ध्यान करून अक्षता वाहाव्यात.

पंचामृत स्नान कोणत्या क्रमाने घालायचे?

आधी पंचामृत घेऊन दुर्वेने देवाला प्रोक्षण करावे. नंतर दुर्वेने क्रमाने दही, तूप, मध आणि साखर प्रोक्षण करावे. प्रत्येक स्नानानंतर शुद्ध पाण्याचे प्रोक्षण करावे. शेवटी पळीभर गंधमिश्रित पाणी करून ते दुर्वेने देवाला प्रोक्षण करावे आणि पुन्हा साधे पाणी शिंपडावे.

गणपतीला पत्री उपलब्ध नसल्यास काय वाहावे?

अंगपूजेत गणपतीच्या पायांपासून मस्तकापर्यंत प्रत्येक अंगाची नावे घेत अक्षता वाहायच्या असतात, उदा. 'ओम गणेश्वराय नमः पादौ पूजयामि'. त्यानंतर पत्री वाहायची आहे. तुमच्या गावात जी पत्री उपलब्ध असेल ती देवाला वाहावी; अन्यथा देवाला दुर्वा वाहाव्यात, असे पुरोहित सांगतात.

मोदकाचा नैवेद्य कसा दाखवायचा?

मोदकांवर दुर्वा ठेवावी. हातात पाणी घेऊन नैवेद्याच्या वाटीभोवती पाणी फिरवावे आणि देवाला नैवेद्य दाखवावा. 'ओम प्राणाय स्वाहा', 'ओम अपानाय स्वाहा' असे पाच प्राणांचे मंत्र म्हणावेत. हातावरून एकदा ताम्हनात पाणी सोडावे, पुन्हा पाणी फिरवून नैवेद्य दाखवावा आणि शेवटी चार वेळा पाणी सोडावे.

Cite this

“गणपतीची संपूर्ण पूजा प्राणप्रतिष्ठापना | Ganesh Chaturthi Full Puja | Full Ganesh Pranpratishtha.” https://www.youtube.com/watch?v=_Auneu5Szmo. Transcript summary by WhipScribe, https://whipscribe.com/transcript-pages/ganesh-chaturthi-full-puja-full-ganesh-pranpratishtha.html.

Report this page
What is wrong with this page?