Uşaq bağçasında nitqin inkişafı yeddi vəzifə üzərində qurulur: lüğət ehtiyatından savad təliminə hazırlığa qədər.
Lüğət ehtiyatı ünsiyyətlə zənginləşirUşaqla heç kim danışmasa, onun nitqi də, lüğət ehtiyatı da inkişaf etməyəcək — ünsiyyətə imkan verilməlidir.
Monoloji nitq dialoji nitqin əsasında yaranırRabitəli nitqin ən yüksək forması monoloji nitqdir, dialoji nitq isə onun əsasını qoyur; müəllim bunu testə düşə biləcək cüt kimi qeyd edir.
Yeddi vəzifə, sonuncusu savad təliminə hazırlıqBirinci sinfə qəbul edilən uşaqların böyük əksəriyyəti savad təliminə hazır olmur, ona görə bağçada 5-8 dəqiqə ardıcıl dinləmə şəraiti yaradılır.
Executive SummaryAI
Müəllim dərsə nitqin inkişafının bir neçə vəzifəsini sadalamaqla başlayır və vurğulayır ki, nitqin forma və məzmununun vəhdəti əsas götürülməlidir.
Birinci vəzifə lüğət ehtiyatının zənginləşdirilməsidir: uşaqda səsləndirməyə və təqlid etməyə maraq 3 yaşdan başlayır, lüğət isə bağçada, ətrafdakı adamlarla ünsiyyət hesabına zənginləşir.
İkinci vəzifə nitqin səs mədəniyyətinin tərbiyə edilməsidir — uşaq dilin səs quruluşunu mənimsəyir, məktəbə hazırlıq qruplarında savad təliminə hazırlıq isə şifahi nitqə yeni münasibət formalaşdırır.
Üçüncü vəzifə nitqin qrammatik quruluşunun formalaşmasıdır; müəllim bunu bir neçə ağaca "ağac" yox, "ağaclar" deyə bilmək, yəni cəm şəkilçilərindən düzgün istifadə nümunəsi ilə izah edir.
Qalan vəzifələr dialoji nitq, onun əsasında yaranan və rabitəli nitqin ən yüksək forması sayılan monoloji nitq, bədii ədəbiyyatla tanışlıq və savad təliminə hazırlıqdır; ümumilikdə 7 vəzifə var və bağçada uşaqlara 5-8 dəqiqə ardıcıl dinləmək üçün şərait yaradılır.
Key Quote
“Dilin başlıca vahidi sayılan söz üzrə iş düzgün təşkil olunmalıdır.”
— Müəllim
Key Quote
“Burada deyir ki, əgər uşaqda lüqət ehtiyatını inkişaf etdirmək istəyirsinizsə, ünsiyyətinə imkan verin, onunla ünsiyyət qurun.”
— Müəllim
Key Quote
“Birinci vəzifə lügət ehtiyatının gənginləşdirilməsidir.”