Rage bait không phải lỗi thuật toán mà là tính năng Big Tech khai thác não bộ bạn.
Vì sự phẫn nộ có khả năng bám dính và lan tỏa mạnh nhất trong tâm trí. Trong nền kinh tế chú ý, một lượt thả tim chỉ giữ bạn vài giây, còn cơn thịnh nộ khiến bạn xem bằng hết, bấm vào bình luận xả bực và chia sẻ để cùng nhau chửi; thuật toán nghiện lượng tương tác đó.
Úp điện thoại xuống và chờ khoảng năm giây. Năm giây đó không phải để hạ hỏa, mà để bạn có thời gian suy nghĩ lại, trao quyền kiểm soát từ hạch hạnh nhân ngược về vỏ não tiền trán. Nói cách khác, thay vì làm con thì hãy làm người; chẳng ai ép bạn bấm nút gửi.
Vỏ não tiền trán, prefrontal cortex, nằm ngay sau trán, là chủ của tư duy logic và kiểm soát cảm xúc, tức phần người. Hạch hạnh nhân, amygdala, nằm sâu trong thùy thái dương, lo cơ chế chiến hoặc biến, tức phần con. Tín hiệu đi qua nó nhanh hơn vỏ não tiền trán rất nhiều.
Amygdala Hijack là khi hạch hạnh nhân chiếm quyền kiểm soát con người, cơ chế thần hồn át thần tính thừa hưởng từ tổ tiên luôn cảnh giác. Đây là cơ chế đầu tiên khiến chúng ta rất dễ bị rage bait: thấy nội dung động chạm là ngay lập tức rơi vào trạng thái chiến hoặc biến.
Vì lướt nhiều giờ bắt chiếc RAM trong não chạy quá tải công suất cho tới khi cạn kiệt năng lượng. Mỗi lần qua một nội dung mới, não phải xóa nội dung cũ, tải bối cảnh mới, tiêu tốn glucose và oxy, thứ được gọi là thuế nhận thức, dẫn tới quá tải nhận thức mà bạn không hay biết.
Không, thực ra đây là hormone điều khiển sự thèm khát, sinh ra như phần thưởng cho việc làm gì đó có giá trị. Trong thời đại mọi thứ được đưa đến tận tay, tận mắt, dopamine bị kích thích quá liều trong thời gian quá ngắn, nên bất cứ ai cũng là một con nghiện dopamine, cắm mặt vào điện thoại.
Nghiên cứu quét fMRI ở California Berkeley theo dõi người bị quá tải kích thích kỹ thuật số và thiếu ngủ. Kết quả: khi kết nối giữa vỏ não tiền trán và hạch hạnh nhân suy yếu do quá tải năng lượng, hạch hạnh nhân phản ứng mạnh hơn bình thường tới 60%, khiến con người nhạy cảm và hung hăng hơn.
Năm 1971, Philip Zimbardo chia ngẫu nhiên sinh viên bình thường, khỏe mạnh thành tù nhân và gác ngục; sau vài ngày, gác ngục hành hạ, nhục mạ tù nhân tàn nhẫn. Tù nhân bị gọi bằng số, gác ngục đeo kính râm nên mất cá tính cảm xúc, dần không còn thấy nhau là con người nữa.
Hiện tượng này được đặt tên là sự phân ly ẩn danh, nguyên gốc Anomaly Dissociation, bởi nhà tâm lý học John Soler. Núp sau tài khoản clone, tên giả hay một cái màn hình, não bật chế độ tự do tuyệt đối; không sợ bị trừng phạt, hệ thống phần thưởng thấy tấn công người khác cho cảm giác quyền lực mà không phải trả giá.
Echo chamber nghĩa là phòng vang: một ý kiến được nêu lên sẽ vang đi vọng lại giữa người này qua người khác mà không có sự đối chiếu hoặc tư duy phản biện. Vì oxytocin đang cao, chúng ta mặc định tin bạn bè trên mạng và ngay lập tức bài xích đối tượng mà cả lũ cùng ghét.
“tất cả chỉ để đổi lấy một thứ duy nhất, sự điên tiết của bạn.”
“Nói cách khác, chúng ta sẽ làm con trước khi làm người.”
“Họ biến chiếc điện thoại trong túi quần của bạn thành một chiếc máy đánh bạc ở Las Vegas.”
“Nhưng thực ra đây là học môn điều khiển sự thèm khát của bạn.”
“hạch hạch nhân phản ứng mạnh hơn bình thường tới 60%.”
“bạn càng yêu bộ lạc của mình thì bạn càng dễ dàng tàn bạo với bộ lạc của đối thủ”
“Đừng để bị 'dắt mũi' bởi những nội dung này.” https://www.youtube.com/watch?v=jtYvwZEtKM8. Transcript summary by WhipScribe, https://whipscribe.com/transcript-pages/ung-e-bi-dat-mui-boi-nhung-noi-dung-nay.html.